Je kent het wel: een zomerse stortbui die in een halfuur tijd meer neerslag brengt dan een hele week normaal doet. Je tuin verandert in een modderpoel, het water blijft in plassen staan en het riool kan het simpelweg niet aan. Steeds meer Nederlanders lossen dit op met een wadi, een ondiepe geul die regenwater tijdelijk opvangt en langzaam laat wegzakken in de bodem. Geen ingewikkeld ontwerp, geen dure aannemer nodig, en toch een tuin die zowel natte als droge periodes aankan.
Wat een wadi precies doet
Een wadi is niets meer dan een verdiepte strook grond, meestal 20 tot 50 centimeter diep, waar regenwater van je dak, terras of oprit naartoe stroomt. In plaats van dat al dat water rechtstreeks het riool in gaat, blijft het in de wadi staan en zakt het geleidelijk de bodem in. Dat scheelt niet alleen wateroverlast bij jou in de tuin, het ontlast ook het riool op momenten dat heel de straat tegelijk spuit. Vooral in nieuwbouwwijken met veel bestrating is dat inmiddels een serieus probleem, want er is simpelweg te weinig grond die water kan opnemen.
Het idee komt oorspronkelijk uit de waterschapswereld, waar wadi's al jaren worden ingezet om hele buurten te beschermen tegen wateroverlast. De waterschappen raden particulieren nu ook actief aan om zelf een wadi aan te leggen, juist omdat elke vierkante meter onverharde grond helpt.
Hoe groot moet jouw wadi zijn
De vuistregel is simpel: reken op een wadi die ongeveer 10 tot 20 procent beslaat van het oppervlak dat erop afwatert. Heb je een dak van 50 vierkante meter dat op de wadi afwatert, dan kom je uit op een geul van 5 tot 10 vierkante meter. Klinkt misschien groot, maar een wadi hoeft niet in één rechte lijn te liggen. Je kunt hem laten meanderen langs de rand van je tuin, of hem combineren met een border zodat hij niet als een losse ingreep aanvoelt.
Leg je liever niet zelf de schep in de grond, dan kun je een hovenier inhuren. Reken dan op 300 tot 1.000 euro, afhankelijk van de grootte en de beplanting die je erbij kiest. Voor wie het zelf doet, is het vooral een kwestie van graven, de bodem losmaken zodat water goed kan infiltreren, en daarna beplanten.
Wil je eerst nog kijken hoe je de rest van je buitenruimte indeelt voordat je aan de slag gaat, kijk dan ook eens naar hoe je je tuin als verlengstuk van je huis inricht. Een wadi past daar prima tussen, zolang je hem niet middenin je zitgedeelte plant.
Welke planten een wadi aankunnen
Het lastige aan een wadi is dat de bodem het ene moment kletsnat is en het andere moment weken droog kan staan. Niet elke plant overleeft die wisseling. Grote lisdodde, zonnehoed en dropplant staan bekend als planten die zowel natte als droge periodes goed doorstaan, en zorgen ervoor dat je wadi er ook buiten de regenbuien om nog aantrekkelijk uitziet. Combineer ze met wat siergrassen aan de randen, dan oogt het geheel minder als een greppel en meer als een bewuste beplanting.
Heb je liever een tuin die sowieso minder tegels en meer groen heeft, dan sluit dit mooi aan op het omtoveren van een tegeltuin tot een bloeiende oase. Een wadi is in feite een volgende stap: niet alleen groener, maar ook functioneel bij hevige regen.
Waarom dit nu ineens overal opduikt
Nederlandse zomers worden droger en heter, terwijl de winters juist natter worden. Het gevolg is dat we vaker te maken krijgen met plotselinge piekbuien die in korte tijd enorme hoeveelheden water dumpen, afgewisseld met lange periodes van droogte. Riolen zijn niet ontworpen op die pieken, met als resultaat dat straten blank komen te staan en tuinen verdrinken. Stichting Steenbreek wijst erop dat elke tuin die water kan vasthouden, bijdraagt aan een straat die minder snel overstroomt.
Dat is precies waarom klimaatadaptief tuinieren dit jaar zo'n groot thema is. Het gaat niet meer alleen om esthetiek, maar om een tuin die meebeweegt met extremer weer. Een wadi is daarbij een van de weinige ingrepen die je met een gewone schep en een middagje werk zelf kunt realiseren, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een groen dak of een compleet nieuw drainagesysteem.
Combineer het met een regenton voor extra effect
Een wadi vangt overtollig water op, maar je kunt nog een stap verder gaan door eerst een deel van je regenwater op te vangen in een regenton en pas het overschot naar de wadi te laten lopen. Zo gebruik je een deel van het water zelf om planten mee water te geven tijdens droge periodes, en stroomt alleen de rest weg naar de wadi. Kijk voor meer praktische tuinaanpassingen ook eens bij deze tips voor de tuin en het terras, waar je nog meer kleine ingrepen vindt die je tuin klaarstomen voor extremer weer.
Dit is wat je dit weekend al kunt oppakken
Je hoeft niet meteen je hele tuin op de schop te nemen. Begin met het laagste punt van je tuin op te zoeken, want daar hoort je wadi te komen. Meet hoeveel dakoppervlak erop gaat afwateren, graaf een geul van 20 tot 30 centimeter diep en vul die met een mix van compost en zand zodat het water goed kan wegzakken. Plant er wat lisdodde en zonnehoed in, en je hebt binnen een dag een tuinonderdeel dat bij de volgende stortbui het verschil maakt tussen een modderpoel en een tuin die het gewoon aankan.