In de meeste Nederlandse achtertuinen ligt hetzelfde patroon: grijze tegels van muur tot muur, misschien een pot met geraniums bij de achterdeur, en een tuinstoel die halverwege mei tevoorschijn komt. Praktisch, zeker. Maar niet bepaald een plek waar je zin krijgt om 's ochtends met koffie te gaan zitten.
De slinger beweegt. Op tuinbeurzen, in woonmagazines en op social media zie je steeds meer tuinen met bloeiende borders, siergrassen die zacht bewegen in de wind en vaste planten die van april tot november kleur geven. De tegeltuin maakt plaats voor de levende tuin, en dat is makkelijker dan de meeste mensen denken.
Tegels verwijderen kost een halve dag, niet een weekend
De meeste tegels in Nederlandse achtertuinen liggen op een bed van zand, zonder fundering. Dat betekent dat je ze gewoon kunt oplichten met een betonschop, opstapelen en afvoeren. Voor een gemiddelde border van twee bij drie meter ben je een paar uur bezig. Wat je overhoudt, is zand of lichte ondergrond.
Meng die ondergrond met potgrond en compost voordat je gaat planten. Heb je kleigrond? Werk dan ook wat grofzand door de bovenste laag. Klei houdt vocht vast, wat gunstig is bij droogte maar vervelend voor planten die helemaal niet van natte voeten houden, zoals de lupine. Een laag van twintig centimeter verbeterde grond is voldoende voor de meeste vaste planten.
Lupine: de plant die dit seizoen overal staat
Wie dit voorjaar door het tuincentrum loopt, ziet de lupines al bij de ingang staan. De populariteit heeft alles te maken met de cottagetuin, de losser en natuurlijker ingerichte tuin die nu alom opduikt. Lupine past perfect in dat beeld: hoge bloemkaarsen van soms meer dan een meter, in dieppaars, felroze of zuiver wit, met een aanwezigheid die je niet mist.
Lupine bloeit in mei en juni, precies wanneer de rest van de tuin nog op gang komt. Na de bloei zaait hij zichzelf uit, zodat hij vanzelf terugkeert. Vijf lupines in een border van twee meter geeft direct resultaat, voor een paar euro per plant. Lupine heeft wel een hekel aan natte voeten. Zorg voor doorlatende grond en hij groeit jarenlang probleemloos terug.
Siergrassen geven je tuin iets wat bloemen niet kunnen
Naast de lupine zijn siergrassen de andere grote winnaar van dit tuinseizoen. Miscanthus sinensis, Pennisetum en Calamagrostis acutiflora staan op veel verlanglijstjes. Hun kracht zit niet in de bloei, maar in wat ze het hele jaar door toevoegen: structuur, hoogte en beweging. Bij elke bries beweegt de hele border mee, alsof de tuin leeft.
Siergrassen bloeien pas laat, in augustus en september, maar hun pluimen blijven sierlijk tot ver in de winter. Ze vullen perfect de periode na de zomerbloei aan. Plant een siergras als ankerpunt in het midden van een border, met lagere vaste planten eromheen, en je hebt een border met hoogteverschil zonder dat het formeel of stijf wordt.
De vaste planten die de rest van het seizoen opvullen
Voor een border die van april tot november bloeit, heb je meer nodig dan lupine en grassen. Combineer ze met een handvol betrouwbare vaste planten:
- Salvia nemorosa – compact, paarse kaarsjes van mei tot augustus als je na de eerste bloei terugsnijdt. Een favoriet bij bijen en vlinders.
- Echinacea purpurea – de zonnehoed, in felrood, oranje of roze. Bloeit van juli tot september, houdt zijn zaadkoppen tot in de winter en ziet er ook dan decoratief uit.
- Gaura lindheimeri – luchtige witte of roze bloemtakjes die de hele zomer wuiven in de wind. Droogtetolerant en uitstekend als tussenplant naast grotere soorten.
- Persicaria amplexicaulis – bloeit van juli tot november, daarmee een van de langste seizoenen van alle vaste planten. Stevige rode of roze aren, zelfs op schaduwrijkere plekken.
Wie zijn border opbouwt met vroeg- en laat bloeiende soorten naast elkaar, heeft van het vroege voorjaar tot aan de eerste vorst kleur in de tuin.
Kleuren combineren zonder dat het chaotisch wordt
De kleurentrend in tuinen gaat dit seizoen richting sterk contrast: oranje met paars, terracotta met donkerrood, warm geel met koperkleur. Dat klinkt uitbundiger dan het is. Zolang je niet meer dan drie basiskleuren kiest voor een border, houdt het overzicht.
Een werkende combinatie: paarse lupine en Salvia als basis, oranje Echinacea als accent, en Gaura als luchtige verbinding. Het resultaat is een border die de hele zomer mooi is, zonder dat je er een ontwerper voor nodig hebt. Wil je meer ideeen over hoe je kleur ook binnen en buiten op elkaar afstemt? Lees dan ook hoe je de tuin als verlengstuk van je huis inricht.
Begin nu, want in het tuincentrum gaat het snel
Lupine en andere populaire vaste planten zijn dit seizoen vroeg uitverkocht in veel tuincentra. Wie nu begint, heeft nog keuze uit de mooiste exemplaren en ziet dit seizoen al resultaat. Wie wacht tot de zomer, profiteert pas volgend voorjaar van de volle pracht.
De stap van tegeltuin naar bloeiende border is kleiner dan hij eruitziet. Tegels eruit, goede grond erin, een handvol planten die hun werk doen. Meer is het zelden. Wil je nog meer praktische tips voor je buitenruimte? Bekijk dan onze 7 tips voor de tuin en het terras voor extra inspiratie dit seizoen.